کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری

مهمترین کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری چیست؟

برنامه ريزي اصلي در جنبه هاي مختلف شبکه راه مي تواند در فقدان دسترسي به حجم اطلاعات مورد نياز براي اين هدف ويژگي يابد. حتي اگر اين اطلاعات در دسترس باشد، مشکل بعدي چگونگي مديريت و دسترسي به آنهاست. شبکه هاي بزرگراهي با مشکلات ناشي از فقدان سرمايه براي زيرساخت روبروست. اتخاذ فناوري هاي نوظهور همچون سيستم اطلاعات جغرافيايي ( GIS ) مي تواند به بهبود فرآيند تصميم سازي در براي استفاده بهتر از منابع محدود کمک نمايد. اهداف مهم تر براي استفاده از GIS نمايش نقشه و يکپارچه سازي اطلاعات است.

کاربرد سيستم اطلاعات جغرافيايي ( GIS ) براي عملکردهاي حمل و نقلي بسيار گسترده است. کارکردهاي بارز آن شامل حفاظت از بزرگراه، مدلسازي ترافيکي، تحليل تصادف و برنامه ريزي راه و ارزيابي زيست محيطي پروژه هاي راه است. GIS جهان را با اصطلاح طول و عرض جغرافيايي و ديگر سيستم هاي جغرافياييِ يک ساختار سلسله مراتبي توصيف مي نمايد.

پروژه هاي توسعه اي بسياري، به طور جدي وابسته به شبکه حمل و نقل است. اطلاعات معتبر زيرساخت هاي حمل و نقل، نياز اساسي براي فرآيند تصميم سازي است. بنابراين نياز است اطلاعات، قابل اتکا، به روز، مرتبط، در دسترس و قابل استطاعت باشند. اين نياز به اطلاعات، نيازمند رويکرد هاي جديدي است که در آن اطلاعات در ارتباط با شبکه ي حمل و نقل بايد مورد شناسايي، گردآوري، ذخيره سازي، بازيابي، مديريت، تحليل، ارتباط و نمايش قرار گيرد.

سيستم اطلاعات جغرافيايي ( GIS ) نمايان گر پاراديم ( انگاره ) ي جديدي براي سازمان اطلاعات و طراحي سيستم هاي اطلاعاتي ، جنبه ي ضروري از چيزي که کاربردي از مفهوم مکان به عنوان اساس ايجاد ساختار سيستم هاي اطلاعاتي است.کاربردGIS  در ارتباط با حمل و نقل  است، زيرا  ماهيت توزيع فضايي ضروري حمل و نقل، در ارتباط با داده و نياز براي انواع مختلف تحليل سطح شبکه، تحليل آماري و تحليل فضايي و کاربرد آن قرار دارد. بيشترين تاثيرات حمل و نقل ، فضايي است.

مزيت اصلي استفاده از GIS توانايي آن در دست يابي و تحليل فضايي داده هاي توزيع شده با احترام به مکان فضايي واقعي آن در يک نقشه ي پايه ي يک ناحيه ي تحت پوشش است که اجازه مي دهد تحليل، با سيستم هاي مديريتي ديگر داده محور امکان پذير نباشد. فايده ي اصلي کاربرد GIS، تنها  در دسترسي و نمايش آسان و کاربردوست نيست، بلکه در ظرفيت تحليل فضايي و قابليت کارکرد براي کاربرد استاندارد GIS همچون نقشه سازي زمينه اي، جدول بندي، تحليل سطح شبکه، دسترسي مشابه به لايه هاي مختلف داده و همپوشاني آن، به خوبي توانايي در روبرويي با برنامه ها و نرم افزاري جانبي و  براي حمايت از تصميم، مديريت داده و کارکرد هاي خاص کاربر است. به علاوه ، توانايي بسياري از نرم افزار هاي GIS در تهيه ي بسياري از مدل ها و الگوريتم هاي پايه ي حمل و نقل ممکن است در موقعيت هاي خاص نيز موثر واقع گردد.

سيستم اطلاعات جغرافيايي ( GIS ) مي تواند به عنوان ابزاري براي مديريت زيرساخت هاي بزرگراهي در راهي مشابه براي کاربري کنوني آن در اطلاعات زمين محور مورد استفاده  قرار گيرد. روند ها و گرايشات GIS فراهم آورنده ي يک روش شناسي هماهنگ براي طراحي با هم طيف وسيعي از منابع اطلاعاتي و در دسترس قرار دادن آن هاست. ابزارهاي GIS مي تواند براي کمک به متخصصين فني و مديريتي در مديريت مقرون به صرفه و مطلوب منابع مورد استفاده قرار گيرد.

اما برخی کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری

کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری و ايمني راه ها

با استفاده از تجزيه و تحليل داده ها در سيستم GIS مي توان نقشه ها و نمودارهاي مربوط به تصادف وسايل نقليه و عابرين پياده را تهيه و به منظور علامت گذاري افقي و عمودي راه ها، امکانات روشنايي و وضعيت پياده روها در مناطق حادثه خيز اقدامات اساسي را انجام داد.

کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری و سيستم هاي هوشمند

سيستم هوشمند حمل و نقل مجموعه اي از به کارگيري فناوري هاي روز نظير: دوربين هاي ديجيتال، سيستم هاي موقعيت ياب GPS و الگوريتم هاي هوشمند و سيستم هاي GIS است که امروزه راهکارهايي را براي بهبود وضعيت ترافيک، افزايش ايمني و کاهش مصرف سوخت و آلودگي هوا فراهم مي آورد.

از آنجا که نياز اصلي مديريت هوشمند ترافيک گردآوري داده هايي با دقت و کيفيت مناسب و در شرايط ترافيکي گوناگون براي توليد اطلاعات ترافيکي آني است، GIS مي تواند امکان جمع آوري، تحليل و ارايه داده هاي مکاني توزيع يافته مرتبط با مديريت هوشمند ترافيک را براي کاربران فراهم کند. همچنين با استفاده از GIS مي توان تعداد و محل دوربين هاي کنترل ترافيک و تابلوهاي پيام پذير را با تحليل داده هاي حجم تردد مشخص کرد.

کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری و زمان بندي چراغ هاي راهنما

با ايجاد ارتباط هم زمان ميان سيستم هاي هوشمند شمارش وسايل نقليه در تقاطع ها با پايگاه اطلاعات GIS که ارائه دهنده اطلاعات وضعيت هندسي راه ها مانند فاصله تقاطع ها و عرض راه ها است ، مي توان زمان بندي هم‌زمان چراغ‌هاي راهنمايي تقاطع ها را به بهترين وجه انجام داد.

محاسبه زمان تاخير در تقاطع هاي چراغ‌دار که خود از مهم‌ترين ارکان سامانه حمل و نقل و ترافيک شهري محسوب مي شود، از آنجا که بر ميزان وقت افراد، هزينه مصرف سوخت، آلودگي هوا و در کل بر هزينه استفاده از شبکه موثر مي باشد در مطالعات ترافيک از جايگاه خاصي برخوردار است. بنابراين با استفاده از قابليت هاي GIS مي توان به محاسبه زمان تاخير در تقاطع هاي چراغدار و کاهش حجم ترافيک پرداخت.

 در حمل و نقل و ترافيک GIS کاربرد سامانه اطلاعات جغرافيايي

تلفيق و ارتباط ميان سامانه اطلاعات جغرافيايي با سامانه اطلاعات حمل و نقلي موجب تسهيل دسترسي به اطلاعات ترافيکي مي‌شود. در واقع هدف از ايجاد سامانه اطلاعات جغرافيايي براي سامانه حمل و نقل، تشکيل يک پايگاه اطلاعاتي مرتبط ميان اطلاعات حمل و نقل و سامانه اطلاعات جغرافيايي مي‌باشد. اطلاعات مربوط به منابع مختلف ترافيکي در يک پايگاه اطلاعاتي براي دسترسي و تجزيه و تحليل سامانه گردآوري مي‌شوند. اطلاعات مربوط به حجم ترافيک، محدوديت سرعت در معابر، محل وقوع تصادفات،‌ ويژگي‌هاي هندسي راه، موقعيت تقاطع‌هاي چراغ‌دار و نيز مراکز جذب سفر نظير ادارات،  موسسات آموزشي، مراکز تجاري و… از جمله موارد مهم پايگاه اطلاعات حمل و نقل است.

سامانه‌هاي اطلاعات مکاني حمل و نقل در واقع ابزاري براي بهبود نحوه برنامه‌ريزي و طراحي پروژه‌هاي حمل و نقلي و ترافيک است. معمولاً هزينه اجراي پروژه‌هاي حمل و نقلي مانند ساخت تقاطع‌هاي غيرهمسطح، راه‌اندازي خطوط مترو، توسعه شبکه معابر و … بسيار بالا است. بدين منظور قبل از اجراي چنين پروژه‌هايي، نصب و راه اندازي سامانه‌هاي اطلاعات مکاني، در تصميم‌سازي‌هاي مديريتي و کارشناسي بسيار موثر خواهد بود. در صورت مثبت بودن توجيه اقتصادي، طرح مورد نظر اجرا مي‌شود.

در طراحي سامانه‌هاي اطلاعات مکاني براي سامانه حمل و نقل شهري اهداف زير تعقيب مي‌شوند:

  • طراحي و آزمايش روش‌هاي تبديل اطلاعات از منابع مختلف به پايگاه اطلاعاتي سامانه اطلاعات مکاني
  • طراحي سامانه حفظ، نگهداري و بهنگام‌سازي اطلاعات
  • توسعه و طراحي پارامتر‌هاي متناظر با شاخصهاي ترافيکي
  • تبديل اطلاعات GIS به شکلي که قابل استفاده براي کاربران مختلف باشد.

يکي از مهمترين امکانات سامانه‌هاي اطلاعات مکاني برخورداري از ارتباط با سامانهGPS مي‌باشد. ترکيب اين دو با سامانه به منظور اندازه‌گيري و ثبت دقيق نقاط و همچنين تجزبه و تحليل اطلاعات، شرايطي را براي انتخاب راه‌حلي درست براي برنامه‌ريزي و مديريت در بسياري از موارد و بطور خاص در عمليات امداد و نجات فراهم مي‌آورد.

ديگر کاربردهاي GIS در حمل و نقل

از سامانه اطلاعات مکاني براي طرح‌هاي زير نيز مي‌توان استفاده نمود:

  • نشان دادن موقعيت نصب علايم کنترل ترافيک و پيشنهاد موارد لازم جهت نصب علايم جديد
  • بررسي علامت گذاري و خط‌کشي راه‌ها
  • بررسي سامانه روشنايي راه‌ها
  • بررسي مسير راه‌اهن شهري و ابنبه مربوط به آن
  • سامانه نگهداري روکش راه‌ها
  • بررسي موقعيت و وضعيت تأسيسات شهري از قبيل دريچه‌هاي واقع در راه‌ها
  • پايگاه اطلاعات مربوط به پارکومترها

نمونه های عملی کاربردهای GIS در حمل و نقل

تحلیل مسیر و کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری

در GIS مي‌توان عمليات تحليل عبور و مرور و حمل و نقل را نيز انجام داد. يکي از اين تحليل‌ها جستجو در شبکه راه‌ها و مسيرها و يافتن بهترين مسير در اين شبکه است. که با استفاده از الگوريتم‌هاي مسيريابي انجام مي‌شود. با توجه به اينکه اساساً شبکه راه‌ها و عوامل يافتن مسير بهينه در اين شبکه داراي تغييرات مداوم است نمي‌توان به تنهايي از الگوريتم‌هاي مسيريابي براي يافتن مسير بهينه استفاده نمود. مسير بهينه مسيري است که عوامل و فاکتورهاي مورد بررسي در آن مسير نيست به فاکتورهاي ساير مسيرها کمينه باشد. اين فاکتورها مي‌تواند نوع مسير- ترافيک مسير- تغييرات ايجاد شده در مسير و… راه بندان‌ها- قابل استفاده بودن مسيرها- باشد که اين فاکتورها ثابت نبوده و وابسته به زمان مي‌باشند و بايد تغييرات خود را در سيستم بانک اطلاعاتي به روز کنند. بنابراين يک سيستم عبور و مرور دائماً بايد اطلاعات خود را در رابطه با مسيرها به هنگام نمايد. بنابراين نياز به استفاده از الگوريتم‌هاي شبکه پويا مي‌باشد.

 در سوانح GIS تعيين بهينه‌ترين مسير در سيستم

در زمان حوادث و سوانح که هميشه پراکندگي زيادي بوجود مي‌آيد و خسارت زيادي به تاسيسات شهري و سيستم حمل و نقل و عبور و مرور ايجاد مي‌کند مديريت بحران و سوانح و امدادرساني سريع و آسان يکي از مهمترين مسائل در هنگام بروز بحران است. در وضعيت‌هاي مختلف، مخصوصاً وضعيت‌هاي اورژانسي، روشي که بتواند رفت و آمد سريع را تضمين نمايد، مورد نياز است. حرکت سريع در چنين مواقعي مي‌تواند جان ارزشمند انسان‌ها را نجات دهد. در اينجا يافتن بهترين مسير براي نيروهاي امداد و آمبولانس‌ها که داراي کوتاهترين زمان‌ها باشند با استفاده از GIS مورد بحث قرار مي‌گيرد.

در اين مواقع معمولاً ترافيک سنگين و در حال رشدي وجود دارد. سنگيني ترافيک از عوامل متعددي مانند ريزش ساختمان‌ها و مسدود شدن راه‌ها،تصادفات و… ناشي مي‌شود. اين موضوع باعث ايجاد مشکل در ارائه خدمات حياتي توسط آمبولانس و آتش نشاني و حضورنيروهاي امدادي که در آنها عامل زمان نقش اساسي ايفا مي‌کند، مي‌شود. در پيدا کردن بهترين مسير بين دو نقطه، کوتاه ترين مسير و يا مسيري با کمترين زمان انتخاب مي شود. براي خدمات اورژانسي مثل آمبولانس و آتش نشاني، مسيري که کمترين زمان حرکت را به خود اختصاص دهد و به مسيري که کوتاه تر از ساير مسيرها باشد،ترجيح داده مي شود.

 ارتباط بين سيستم حمل و نقل و GIS

بسياري از طرح هاي توسعه اي بطور جدي به شبکه حمل و نقل وابسته هستند. اطلاعات معتبر در مورد  زير ساخت حمل و نقل شرط اصلي براي بسياري از تصميم گيري ها در اين زمينه مي‌باشد.

از اين رو لازمست اطلاعات معتبر و به روز به راحتي در دسترس باشد چرا که نبود اطلاعات مناسب مي‌تواند مانع از تصميم گيري برتر گردد. بنابراين اطلاعات مربوط به شبکه هاي حمل و نقل و برنامه ريزي‌هاي مربوطه که از طريق نرم افزارهايي همچون EM2 و GETRAM و…صورت مي‌پذيرد مي‌بايستي براي ذخيره و بازيابي و مديرت و بررسي مرتبط جهت تلفيق با سيستم اطلاعات جغرافيايي به نرم افزارهاي اين سيستم معرفي گردد. اغلب اين داده‌هاي مربوط به حمل و نقل شامل ترددها، فهرست علائم، بررسي تصادفات و مسائل ايمني راهها و شرايط مسيرها و فهرست طرح‌هاي هندسي و موارد مشابه خواهد بود.

حال سيستم اطلاعات جغرافيايي الگوي جديدي را براي ساماندهي اطلاعات و طراحي سيستم‌هاي اطلاعاتي ايجاد مي‌کند که جنبه اصلي استفاده از مفهوم مکان بصورت پايه‌اي براي ايجاد سيستم‌هاي اطلاعاتي جديد مي‌باشد.

مزيت اصلي استفاده از GIS  توانايي دستيابي و تحليل داده‎‌هاي توزيعي از لحاظ فضايي با توجه به محل فضاي واقعي پوششي داده شده روي نقشه مادر از ناحيه‌اي پوششي که بررسي آن با ديگر سيستم‌‌هاي مديريت و پايگاه داده‌‌‌‌‌ها امکان پذير نبوده باشد.

بهره اصلي استفاده از GIS صرفاً نمايش و دستيابي بصري کاربر پسند نبوده و شامل قابليت تحليل فضايي و قابليت کاربرد براي عملکردهاي استاندارد آن مانند نگاشت موضوعي، ترسيم نمودار، تحليل شبکه‌اي، دستيابي همزمان به چندين لايه داده‌اي و پوشش همان داده‌ها و توانايي براي تصميم گيري مديريت داده و دستور العمل‌هاي خاص کاربر خواهد بود. تابع نمايش محل تصوير عکس‌ها و تصاوير ديگر را براي ادغام کردن با سيستم اطلاعات جغرافيايي مجاز نموده و اين پوشش تصاوير منطقه‌اي با نقشه اصلي مسيرهاي مختلف مي‌تواند براي به روز کردن نقشه‌هاي جديد همچون پل‌ها يا تقاطع‌هاي مختلف و تصحيح خطاها استفاده گردد.

نمونه های ایرانی کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری

با توجه به گسترش روز افزون استفاده از سيستم‌هاي حمل و نقل شهري و ازدياد تقاضاي سفرها وحجم بالاي ترددهاي صورت پذيرفته و نياز به تامين امکانات اوليه و زير بنايي اين سيستم حمل ونقل و نياز مبرم به ارائه يک مديريت توانمند جهت عدم مواجه يا کاهش معضلات حمل و نقلي استفاده از سيستم اطلاعات جغرافيايي جهت تلفيق اطلاعات لازم در حوزه حمل و نقل و GIS بيش از پيش ضروري مي‌نمايد. از اين رو در اين بخش عمده‌ترين پروژه‌ها و نيز معضلات حمل و نقلي که مي‌تواند با ياري از سيستم GIS  به نحو مطلوبي مديريت گردد به شرح زير ارائه مي گردد:

عکس کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری

مديريت بر عمران معابر شهري

توسعه شبکه معابر و تسهيلات ترافيکي جزو عمده‌ترين و مهمترين مطالعات حمل و نقلي مي‌باشد که همواره نيازمند صرف زمان و مطالعات فراوان خواهد بود. با استفاده از سيستم GIS با تهيه نقشه‌هاي کارتوگرافي شده از شهر که بتوان بر اساس نوع عملکرد معابر اطلاعات خاصي را به آن تحويل داد مي‌توان يک جريان ترافيکي را از يک مسير به مسير مورد نظر ديگر هدايت نمود.

لذا مي‌توان با بهره گيري از GIS  با جمع آوري اطلاعات مکاني و توصيفي شبکه معابر و تسهيلات ترافيکي اعم از پل‌ها و تقاطع‌ها و تقاطعات غير هم سطح و مسيرهاي مناسب آزاد سازي معابر و پياده سازي آن بر روي نقشه‌هاي شهر‌هاي مختلف،اطلاعات مورد نياز را کسب نمود، بگونه‌اي که مي‌توان مسيرها را بر حسب اولويت دادن به زمان سفر يا هزينه سفر انجام شده با بهره از نرم افزارهاي حمل و نقلي (همانندEM2 ) مشخص کرده و مدلي طراحي نموده و تمام معابر شهري را در اين مدل قرار داده و بر اساس نوع عملکرد معابر مسير مورد نظر و سرعت لازم آن مشخص مي‌گردد.

مديريت بر ساخت پايانه‌ها و پارکينگهاي طبقاتي و مکانيابي آنها

بدليل عدم وجود اطلاعات سازماندهي شده مناسب و عدم توانايي در بکار گيري کليه پارامترهاي موثر در مکانيابي مناسب پارکينگ‌ها مي‌توان با جمع آوري اطلاعات مکاني و توصيفي، پايانه‌ها و پارکينگ‌هاي طبقاتي مورد نياز هر شهر که بر اساس مطالعات جامع سازمان حمل و نقل و ترافيک شهرهاي مورد نظر صورت پذيرد جهت مديريت بر ساخت پايانه‌ها و پارکينگ‌هاي طبقاتي از سيستم GIS نيز بهره جست که در اين راه تهيه نقشه و بانک اطلاعات پارکينگ‌هاي عمومي يا خصوصي که خود مي‌تواند شامل پارکينگهاي روباز يا سرپوشيده بوده و نيز تهيه نقشه و بانک پارکينگ‌هاي حاشيه‌اي کنترلي با کارت پارک و تعيين پارامترهاي موثر در مکانيابي پارکينگ بايد انجام پذيرفته و پارامترهاي مورد نظر وزن دهي سده و لايه‌هاي اطلاعاتي آماده گردند و با توجه به وزن در لايه با يکديگر تلفيق شوند و با تهيه نقشه هاي لازم مکانيابي پارکينگ صورت پذيرد.

 

طراحي سيستم شوراي نامگذاري معابر

از آنجايي که در حال حاضر شوراي نامگذاري اسامي معابر بصورت سنتي و بر اساس تقاضاي ارسالي به شورا اقدام به نام گذاري معابر مي نمايد و مکررا مشاهد مي گردد که نامهاي تکراري در نامگذاري معابر استفاده گرديده است، با اينکه هماهنگي ها و هارموني لازم درنامگذاري هاي شهري صورت نپذيرفته است، مي توان با طراحي سيستم شورا نامگذاري براساس سازماندهي نامها و عبارات توصيفي شبکه معابر شهرها نسبت به ايجاد هماهنگي معابر و تهيه بانک اطلاعات نام معابر با سيستمGIS اقدام نمود.

مديريت بر توسعه پمپ بنزين و پمپ گاز

با توجه به توسعه شهرها و روند افزايشي توليد خودرو و سرانه مالکيت خودروهاي خانواده هاي شهرهاي مختلف، لزوم توزيع بهينه امکانات تامين سوخت خودروها به منظور کاهش سفرهاي شهري امري بديهي مي باشد. بنابراين، مشابه مديريت پارکينگها، مي توان با بهره از سيستم GIS مديريت مناسبي بر تقاضاي احداث پمپ بنزين و پمپ گاز در سطح شهر ها را بر اساس پارامترهاي مختلفي همچون  شناخت جايگاههاي موجود در سطح شهر و نوع و ميزان توزيع مراکز جمعيتي و نوع دسترسي ما به آنها را اعمال نمود.

مديريت بر چراغهاي و سيستم مونيتورينگ تقاضاي شهري

در اين شيوه، هدف مي تواند ايجاد يک بانک اطلاعاتي مکاني و توصيفي در قالب GIS در لايه هاي اطلاعاتي بشرح زير باشد:

  • تهيه نقشه محل استقرار چراغهاي راهنمايي همراه با پايگاه توصيفي مربوط به اطلاعات نقشه
  • برداشت و جمع آوري اطلاعات مشخصات پايه ها واطلاعات مربوط به نحوه زمان بندي و سيکل چراغهاي راهنمايي و محل استقرار دوربين هاي نظارت تصويري و سيستم هاي معکوس شمار.

مديريت بر اجراي خط کشي طولي معابر و سرعت گيرها و نصب تابلوهاي راهنمايي و رانندگي

در اين شيوه، هدف مي تواند ايجاد يک بانک اطلاعاتي مکاني و توصيفي در قالب GIS در لايه هاي اطلاعاتي بشرح زير باشد:

  • ايجاد بانک اطلاعات پروفيل عرضي معابر و ايجاد ارتباط بين آن با نقشه شبکه معابر شهري
  • ايجاد بانک اطلاعات اجراي خط‌کشي و معابر بصورت ممتد و منقطع در محلهاي لازم و اجراي خط‌کشي عرضي در معابر.
  • تهيه نقشه و بانک اطلاعاتي علائم افقي برجسته همچون گل‌ميخ‌ها و چشم ‌گربه‌ايها
  • تهيه نقشه و بانک اطلاعاتي تابلوهاي راهنمايي شهري به تفکيک انواع تابلوهاي اخباري انتقال و اخطاري

مديريت بر ايستگاهها و مسير اتوبوسراني شهري

با توجه به پراکندگي ايستگاهها و خطوط اتوبوسراني و گسترة فراوان آن با تهيه نقشه کارتوگرافي شهري با بهره ازGIS مي‌توان با تهيه نقشه وبانک اطلاعاتي هر يک از خطوط اتوبوسراني و نيز ايستگاههاي اتوبوس باعث تعيين محل مناسب ايستگاهها و نيز توزيع عادلانه خطوط اتوبوسراني در شهرها بود. به نحوي که حتي مي‌توان در صورت نياز مبادرت به تهيه نقشه‌ها وبانک اطلاعاتي از تسهيلات موجود در هر ايستگاه شامل تابلوي ايستگاه، سرپناه و خط ‌‌کشي هاي ايستگاه‌ نيز نمود.

کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری و مديريت تاکسيراني شهري

با توجه به گسترۀ فراوان سيستم حمل و نقل عمومي، توزيع خطوط تاکسي‌راني در مسيرهاي مشخص شهرها کمتر مورد توجه دست‌اندرکاران بوده و نارضايتي‌هايي از اين بابت معمولاً در سطح شهرها مي‌شود. با بررسي عرضه و تقاضاي موجود در مناطق مختلف شهرها، مي‌تواند با بهره از سيستم GIS مبادرت به طراحي مدل بهينه جهت مشخص کردن مسيرهاي تاکسي‌هاي خطي نمود و طراحي و جانمايي ايستگاههاي تاکسي‌هاي خطي و حتي بررسي اقتصادي آن و تسهيلات مورد نياز را نيز بررسي کرد. با بهره از اين سيستم مي‌توان يک بانک اطلاعاتي جهت کنترل تاکسي‌هاي خطي و ورود اطلاعات هر يک از خطوط و تسهيلات لازم براي هر ايستگاه را نيز فراهم نمود.

به دليل عدم توزيع تناسب تاکسي‌هاي تلفني در نواحي مختلف شهرها بايد بررسي عرضه و تقاضاي مربوط به آن صورت پذيرفته و مطابق آنچه که بيشتر بيان شد با بهره از GIS نقشه‌اي جهت محل استقرار آژانس‌هاي تاکسي تلفني طراحي کرده و با تهيه بانک اطلاعاتي از انسانها و طراحي مدل بهينه مکان‌يابي احداث تاکسي تلفني‌ها کنترل مناسبي بر گسترده توزيع آنها در شهرها داشت.

کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری و مديریت راهها و پياده روهاي برون شهري

سيتم مديريت راهها شامل سه مولفه اصلي جمع آوري داده‌ها،تحليل و بروز رساني اطلاعات مي‌باشد. در اين سيستم که بنام (Pavement Management System) ناميده مي‌شود و در چند سال اخير مورد استفاده و توجه قرار گرفته است، مولفه‌هاي جمع آوري داده عبارتند از: ويژگي ساخت از جمله شامل تعداد خطوط،طول ،پهنا، نوع سطح و طبقه بندي کارکرد و اطلاعات شانه‌راه تاريخچه که داده‌هاي طراحي و نوع ساخت و نوسازي و تجديد اسکان و وسايل نگهداري را شامل مي‌کردد بررسي وضعيت زبري سطح سواره رو، اصطکاک سطح پياده‌روها و…، GIS يک شيوه منطقي براي مديريت اين برنامه است که بوسيله آن با شرح نگهداري‌ها و تعميرات انجام گرفته بر اساس کيلو متراژهاي مسيرها در نواحي جغرافيايي مختلف مديرت مناسبي اعمال مي‌گردد.

 

اما برای یادگیری عملی این بحث می توانید از کتاب زیر برای فراگیری کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری استفاده کنید

کتاب تحلیل شبکه با ArcGIS

 

منابع برای کاربردهای GIS در حمل و نقل شهری

  • GISدر شهر سازي
  • نگاهي اجمالي به سيستم‌هاي اطلاعات جغرافيايي
  • جانسون‌با،ريچارد، ساختمان‌هاي گسسته،ترجمة حسين ابراهيم زاده قلزم، تهران،انتشارات سيماي دانش،تابستان۱۳۸۰٫
  • تي‌تي‌دژ، اميد، خودآموزArcgis9.x ومفاهيم پايه GIS ويراستة پيرمرادي، عليرضا، ويرايش دوم، آمل، نشرموسسه فرهنگي هنري شمال پايدار(دانشگاه شمال)،اسفند۱۳۸۵٫
  • ربيعي، عليرضا، GIS و کاربرد آن در ترافيک،مجله تازه‌هاي ترافيک، شماره۱۲،تهران،۱۳۸۰
  • سيستم اطلاعات جغرافياييGIS جمعي از نويسندگان   ناشر: سازمان جغرافيايي نيروهاي مسلح برنامه ريزي ناحيه‌اي   تاليف: حسين زاده دلير کريم

منابع اينترنتي:

  • http://itna.ir//
  • http://www.iritn.com

 

S Faraآسام

پیش به سوی قله...

نوشته‌های مرتبط

دیدگاه‌ها