آموزش ساخت نقشه جهت شیب یا نقشه وجه شیب

//آموزش ساخت نقشه جهت شیب یا نقشه وجه شیب

آموزش ساخت نقشه جهت شیب یا نقشه وجه شیب

آموزش ساخت نقشه جهت شیب یا نقشه وجه شیب در ArcGIS

لایه جهت شیب نشان دهنده، جهت جغرافیایی بیشترین شیب رو به سمت پائین در موقعیت هر یاخته نسبت به سایر یاخته های مجاور آن می باشد.

وجه شیب یا جهت شیب چیست؟ (Aspect)

لایه وجه شیب نشان دهنده، جهت جغرافیایی بیشترین شیب رو به سمت پائین در موقعیت هر یاخته نسبت به سایر یاخته های مجاور آن می باشد و می توان آن را بعنوان جهت شیب با جهت قطب نمایی در نظر گرفت که جهتی را که رویه یک تپه رو به آن جهت واقع شده است را مشخص می ­نماید.

این کمیت بر اساس واحد درجه اندازه­گیری می­ شود و مقدار آن از صفر درجه (بعنوان جهت شمال) تا ۳۶۰ درجه (مجدداً بعنوان جهت شمال) و طی کردن تمام زوایای یک دایره کامل جغرافیایی در جهت موافق حرکت عقربه های ساعت اندازه گیری می­ شود. ارزش هر یاخته در یک لایه رستری جهت نشان دهنده جهتی است که شیب یاخته رو به آن جهت است.

نقشه جهت شیب یا نقشه وجه شیب

به مکان هایی که مسطح می­ باشند و شیب ندارند و یا بعبارتی شیب سطح آنها رو به هیچ جهتی نیست در هنگام انجام محاسبه جهت در لایه رستر خروجی ارزش ۱- به آنها اختصاص داده خواهد شد.

آموزش نقشه جهت شیب

شکل زیر یک لایه ارتفاعی را بعنوان ورودی و یک لایه جهت ایجاد شده از آن را بعنوان خروجی این تابع نشان می ­دهد.

ساخت نقشه وجه شیب

با استفاده از نقشه وجه شیب یا نقشه جهت شیب می توان:

  • تمامی زمینهایی که دارای شیب های رو به شمال هستند و از نظر شیب دارای مناسب ترین شیبها برای اسکی هستند را در یک محدوده کوهستانی شناسایی نمود.
  • می ­توان میزان روشنایی و نور دریافت شده از خورشید را برای تمام یاخته های موجود در یک لایه رستری مشخص کرد و از نتایج آن بعنوان بخشی مقدماتی از یک مطالعه کاملتر در مورد تعیین تنوع حیاتی در هر رویشگاه استفاده نمود.
  • در یک منطقه کوهستانی تمامی مناطقی را که دارای سطوح شیبدار رو به جنوب هستند را برای مشخص کردن موقعیتهایی که انتظار می­ رود برف زودتر از سایر جاها ذوب شده و به آب تبدیل می شود را یافت.
این مطلب را هم بخوانید...  زمین مرجع عکس گوگل ارث | همگام سازی عکس گوگل ارث با نقشه های OSM

الگوریتم محاسبه وجه شیب یا نقشه جهت شیب

میزان تغییر در جهت x برای یاخته e در شکل بالا با الگوریتم زیر محاسبه می­شود:

  [dz/dx] = ((c + 2f + i) – (a + 2d + g)) / 8

میزان تغییر در جهت y برای یاخته e در شکل بالا با الگوریتم زیر محاسبه می شود:

  [dz/dy] = ((g + 2h + i) – (a + 2b + c)) / 8

جهت شیب برای یاخته e به صورت زیر محاسبه می­شود:

  aspect = 57.29578 * atan2 ([dz/dy], -[dz/dx])

ارزش وجه شیب سپس به ارزش جهت قطب نما (۰ تا ۳۶۰ درجه) بر طبق قانون زیر تبدیل می­گردد:

if aspect < 0

    cell = 90.0 – aspect

  else if aspect > 90.0

    cell = 360.0 – aspect + 90.0

  else

    cell = 90.0 – aspect

مثال محاسبه نقشه جهت شیب

در نمونه زیر می خواهیم ارزش وجه شیب یاخته مرکزی را محاسبه کنیم:

الگوریتم نقشه وجه شیب

میزان تغییر در جهت x برای یاخته مرکزی e به صورت زیر است:

[dz/dx] = ((c + 2f + i) – (a + 2d + g)) / 8

          = ((۸۵ + ۱۷۰ + ۸۴)) – (۱۰۱ + ۲۰۲ + ۱۰۱)) / ۸

          = -۸٫۱۲۵

میزان تغییر در جهت y برای یاخته مرکزی e به صورت زیر است:

[dz/dy] = ((g + 2h + i) – (a + 2b + c)) / 8

          = ((۱۰۱ + ۱۸۲ + ۸۴) – (۱۰۱ + ۱۸۴ + ۸۵)) / ۸

          = -۰٫۳۷۵

وجه شیب به صورت زیر محاسبه میشود:

aspect = 57.29578 * atan2 ([dz/dy], -[dz/dx])

         = ۵۷٫۲۹۵۷۸ * atan2 (-0.375, 8.125)

         = -۲٫۶۴

از آنجایی که مقدار محاسبه شده کمتر از صفر است، قانون نهائی به صورت زیر می­باشد:

cell = 90.0 – aspect

       = ۹۰ – (-۲٫۶۴)

       = ۹۰ + ۲٫۶۴

       = ۹۲٫۶۴

ارزش ۹۲٫۶۴ برای یاخته مرکزی e نشان می­ دهد که جهت آن به سمت شرق است.

مثال نقشه وجه شیب و نقشه جهت شیب

فیلم آموزشی زیر به صورت گام به گام و عملی شیوه ساخت نقشه جهت شیب را در ArcGIS آموزش می دهد

سری آموزش های تحلیل سطوح در ArcGIS

توسط | ۱۳۹۶-۹-۱۴ ۱۸:۴۴:۲۹ +۰۰:۰۰ آذر ۱۴ام, ۱۳۹۶|arcgis|بدون ديدگاه

در باره نویسنده :

سلطانیان محمود
پیش به سوی قله

ثبت ديدگاه